Ο αθλητισμός κάνει καλό στο σώμα, αλλά μπορεί να κρύβει κινδύνους για τα δόντια. Μια μπάλα στο πρόσωπο, μια σύγκρουση ή μια πτώση αρκούν για να σπάσει ή να βγει ένα δόντι. Ταυτόχρονα, τα ισοτονικά ποτά και η έντονη προπόνηση επηρεάζουν το στόμα με τρόπους που λίγοι σκέφτονται. Με τη σωστή προετοιμασία, οι περισσότεροι από αυτούς τους κινδύνους προλαμβάνονται εύκολα.
Γιατί Χρειάζεται Προστατευτικό Στόματος
Οι τραυματισμοί στα δόντια είναι από τους πιο συχνούς τραυματισμούς στον αθλητισμό, ειδικά στα παιδιά και τους εφήβους. Ένα σπασμένο ή χαμένο μόνιμο δόντι μπορεί να χρειαστεί απονεύρωση, θήκη ή εμφύτευμα, θεραπείες που κοστίζουν και διαρκούν πολύ περισσότερο από την αγορά ενός προστατευτικού.
Το προστατευτικό στόματος απορροφά και κατανέμει τη δύναμη ενός χτυπήματος, προστατεύοντας δόντια, χείλη, γλώσσα και μάγουλα.
Σε Ποια Αθλήματα
Συστήνεται σε κάθε άθλημα με επαφή ή κίνδυνο πτώσης ή χτυπήματος:
- Πολεμικές τέχνες και πυγμαχία.
- Ράγκμπι, χόκεϊ, πόλο.
- Μπάσκετ και ποδόσφαιρο.
- Ποδηλασία βουνού, skateboard, πατίνια.
- Ιππασία και ορειβασία.
Τύποι Προστατευτικών
Έτοιμα προστατευτικά. Τα πιο φθηνά, αλλά δεν εφαρμόζουν καλά. Συχνά είναι ογκώδη, δυσκολεύουν την αναπνοή και την ομιλία και ο αθλητής τελικά δεν τα φοράει.
Θερμοπλαστικά «βράσε και δάγκωσε». Μαλακώνουν σε ζεστό νερό και πλάθονται με το δάγκωμα. Εφαρμόζουν καλύτερα, αλλά η προστασία εξαρτάται από το πόσο σωστά θα γίνει η διαμόρφωση.
Εξατομικευμένα από τον οδοντίατρο. Κατασκευάζονται με βάση αποτύπωμα των δοντιών σας. Προσφέρουν την καλύτερη εφαρμογή, προστασία και άνεση. Επειδή είναι άνετα, ο αθλητής τα φοράει πραγματικά, και αυτό είναι το πιο σημαντικό.
Στα παιδιά, που τα δόντια και η γνάθος αλλάζουν συνεχώς, το προστατευτικό χρειάζεται συχνότερη αντικατάσταση. Όσοι φορούν σιδεράκια χρειάζονται ειδικό προστατευτικό, κάτι που καλό είναι να συζητήσετε με τον ορθοδοντικό.
Φροντίδα του Προστατευτικού
- Ξεπλύνετε το πριν και μετά τη χρήση και βουρτσίστε το απαλά.
- Φυλάξτε το σε θήκη με τρύπες αερισμού.
- Κρατήστε το μακριά από ζέστη, όπως το αυτοκίνητο στον ήλιο, γιατί παραμορφώνεται.
- Αντικαταστήστε το αν φθαρεί, σκιστεί ή δεν εφαρμόζει πια σωστά.
Ισοτονικά Ποτά και Σμάλτο
Τα ισοτονικά ποτά είναι χρήσιμα σε έντονη και παρατεταμένη άσκηση, αλλά περιέχουν ζάχαρη και είναι όξινα. Όταν πίνονται σε γουλιές για ώρες, σε στόμα στεγνό από την ένταση και την αναπνοή, δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τερηδόνα και διάβρωση σμάλτου.
- Για τις περισσότερες προπονήσεις κάτω από μία ώρα, το νερό είναι αρκετό.
- Αν πίνετε ισοτονικό, πιείτε και νερό για να ξεπλύνετε το στόμα.
- Μην κρατάτε το ποτό στο στόμα.
- Μη βουρτσίσετε αμέσως μετά. Περιμένετε περίπου 30 λεπτά.
Το ίδιο ισχύει για τα gel ενέργειας και τις μπάρες, που κολλούν στα δόντια.
Αν Συμβεί Τραυματισμός
- Σπασμένο δόντι: μαζέψτε το κομμάτι αν το βρείτε, ξεπλύνετε το στόμα με νερό και ελάτε το συντομότερο στον οδοντίατρο.
- Μόνιμο δόντι που βγήκε: είναι επείγον. Πιάστε το από τη στεφάνη, όχι από τη ρίζα, ξεπλύνετε απαλά και αν μπορείτε ξαναβάλτε το στη θέση του. Αλλιώς τοποθετήστε το σε γάλα και ελάτε αμέσως. Κάθε λεπτό μετράει.
- Χτύπημα χωρίς ορατή ζημιά: κλείστε ραντεβού για έλεγχο, γιατί μπορεί να έχει επηρεαστεί το νεύρο.
Η Διαδικασία για ένα Εξατομικευμένο Προστατευτικό
Η κατασκευή ενός εξατομικευμένου προστατευτικού στόματος είναι απλή και ανώδυνη. Στην πρώτη επίσκεψη παίρνουμε αποτύπωμα ή ψηφιακό σκαν των δοντιών. Στο εργαστήριο κατασκευάζεται το προστατευτικό από ειδικό ελαστικό υλικό, με το πάχος που απαιτεί το άθλημά σας. Στη δεύτερη επίσκεψη ελέγχουμε την εφαρμογή, κάνουμε τις τελευταίες ρυθμίσεις και σας δίνουμε οδηγίες φροντίδας.
Μπορούμε να το φτιάξουμε σε διάφορα χρώματα, ακόμα και στα χρώματα της ομάδας. Για τα παιδιά, αυτή η λεπτομέρεια συχνά κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα προστατευτικό που φοριέται και σε ένα που μένει στην τσάντα.
Αθλητισμός, Άγχος και Σφίξιμο Δοντιών
Πολλοί αθλητές σφίγγουν τα δόντια τους την ώρα της έντονης προσπάθειας, για παράδειγμα στην άρση βαρών, στη σπριντ ή στο τένις. Με τα χρόνια αυτό μπορεί να φθείρει τα δόντια, να προκαλέσει ραγίσματα και πόνο στη γνάθο. Αν το παρατηρείτε, ή αν ξυπνάτε με πόνο στη γνάθο, ένας νάρθηκας ή ένα λεπτό προστατευτικό μπορεί να βοηθήσει. Ο οδοντίατρος θα δει αν υπάρχουν ήδη σημάδια φθοράς.
Στεγνό Στόμα στην Προπόνηση
Κατά την έντονη άσκηση αναπνέουμε από το στόμα και παράγουμε λιγότερο σάλιο. Το στεγνό στόμα χάνει την προστασία του απέναντι στα οξέα και τα βακτήρια, κάτι που εξηγεί γιατί σε έρευνες σε αθλητές βρίσκεται συχνά αυξημένη τερηδόνα και διάβρωση. Πίνετε μικρές γουλιές νερό σε όλη τη διάρκεια της προπόνησης, όχι μόνο στο τέλος, και βουρτσίστε με φθοριούχα οδοντόκρεμα το βράδυ με ιδιαίτερη προσοχή.
Οδηγός για Γονείς Μικρών Αθλητών
- Ρωτήστε τον προπονητή αν το άθλημα απαιτεί ή συστήνει προστατευτικό στόματος.
- Προτιμήστε εξατομικευμένο προστατευτικό, που το παιδί θα φορά πραγματικά.
- Ελέγχετε την εφαρμογή κάθε σεζόν, γιατί τα δόντια αλλάζουν.
- Βάλτε στο σακίδιο ένα μικρό δοχείο με γάλα για την περίπτωση που βγει δόντι.
- Μάθετε στο παιδί να πίνει νερό αντί για ισοτονικά στις καθημερινές προπονήσεις.
- Κρατήστε το τηλέφωνο του οδοντιάτρου αποθηκευμένο στο κινητό.
Τραυματισμοί που Δεν Φαίνονται Αμέσως
Δεν είναι κάθε χτύπημα στο στόμα ορατό. Ένα δόντι μπορεί να φαίνεται ακέραιο αλλά να έχει πάθει διάσειση, να έχει ραγίσει εσωτερικά ή να έχει τραυματιστεί το νεύρο του. Τα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν μέρες, εβδομάδες ή και μήνες μετά: ευαισθησία στο δάγκωμα, πόνος με το κρύο ή το ζεστό, ή ένα δόντι που σταδιακά σκουραίνει, γκριζάρει ή κιτρινίζει.
Γι’ αυτό, μετά από κάθε σημαντικό χτύπημα στο πρόσωπο, ακόμα κι αν δεν βλέπετε ζημιά, κλείστε ραντεβού για έλεγχο. Η ακτινογραφία και ο έλεγχος της ζωτικότητας του δοντιού δείχνουν αν χρειάζεται παρακολούθηση. Σε πολλές περιπτώσεις, η έγκαιρη αντιμετώπιση σώζει το νεύρο ή το ίδιο το δόντι.
Αθλητική Διατροφή και Δόντια
Οι αθλητές τρώνε συχνά, και αυτό είναι απαραίτητο για την απόδοση. Οι μπάρες, τα gel, τα σνακ υδατανθράκων και τα ροφήματα πρωτεΐνης με γεύση όμως δημιουργούν συχνές ευκαιρίες για τα βακτήρια της τερηδόνας. Μερικές συμβουλές:
- Προτιμήστε σνακ που δεν κολλούν στα δόντια, όπως μπανάνα, γιαούρτι ή ξηρούς καρπούς, όταν είναι εφικτό.
- Ξεπλένετε με νερό μετά από κάθε gel ή μπάρα.
- Βουρτσίζετε με φθοριούχα οδοντόκρεμα πριν τον ύπνο, με ιδιαίτερη προσοχή.
- Αν προπονείστε πρωί, βουρτσίστε πριν την προπόνηση και όχι αμέσως μετά από όξινα ποτά.
Η καλή στοματική υγεία σχετίζεται και με την απόδοση. Ένα δόντι που πονάει ή μια φλεγμονή στα ούλα μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο, τη διατροφή και τελικά την προπόνηση.
Παίξτε με Ασφάλεια
Ένα καλό προστατευτικό στόματος είναι από τις πιο έξυπνες επενδύσεις για κάθε αθλητή, μικρό ή μεγάλο. Στη Dentaflex κατασκευάζουμε εξατομικευμένα προστατευτικά που εφαρμόζουν σωστά και είναι άνετα στη χρήση. Ρωτήστε μας πριν την επόμενη αθλητική σεζόν.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιο προστατευτικό στόματος είναι το καλύτερο;
Το εξατομικευμένο, που κατασκευάζεται από τον οδοντίατρο με αποτύπωμα των δοντιών σας. Προσφέρει την καλύτερη εφαρμογή, προστασία και άνεση.
Χρειάζονται προστατευτικό τα παιδιά που παίζουν μπάσκετ ή ποδόσφαιρο;
Συστήνεται σε κάθε άθλημα με επαφή ή κίνδυνο χτυπήματος. Στα παιδιά χρειάζεται συχνότερη αντικατάσταση λόγω της ανάπτυξης.
Βλάπτουν τα ισοτονικά ποτά τα δόντια;
Περιέχουν ζάχαρη και είναι όξινα, οπότε μπορούν να συμβάλουν σε τερηδόνα και διάβρωση σμάλτου. Για τις περισσότερες προπονήσεις αρκεί το νερό.
Τι κάνω αν βγει ένα μόνιμο δόντι σε αγώνα;
Πιάστε το από τη στεφάνη, ξεπλύνετε απαλά και ξαναβάλτε το στη θέση του ή βάλτε το σε γάλα. Επισκεφτείτε οδοντίατρο αμέσως.
Πόσο χρόνο παίρνει η κατασκευή εξατομικευμένου προστατευτικού;
Συνήθως χρειάζονται δύο επισκέψεις: μία για αποτύπωμα ή ψηφιακό σκαν και μία για την παράδοση και τις τελικές ρυθμίσεις.
Μπορεί το σφίξιμο των δοντιών στην άσκηση να βλάψει τα δόντια;
Ναι. Με τα χρόνια μπορεί να προκαλέσει φθορά, ραγίσματα και πόνο στη γνάθο. Ένα προστατευτικό ή νάρθηκας βοηθά να προστατευτούν τα δόντια.
