Καρκίνος του Στόματος: Σημάδια που Δεν Πρέπει να Αγνοήσετε

Ο καρκίνος του στόματος δεν είναι από τα θέματα που θέλουμε να σκεφτόμαστε. Είναι όμως ένα θέμα όπου η ενημέρωση κάνει πραγματική διαφορά. Όταν εντοπίζεται σε αρχικό στάδιο, οι πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας είναι πολύ υψηλές. Το πρόβλημα είναι ότι στα πρώτα στάδια συνήθως δεν πονάει, και έτσι πολλοί άνθρωποι δεν δίνουν σημασία στα σημάδια.

Τι Είναι ο Καρκίνος του Στόματος

Ο όρος περιλαμβάνει κακοήθεις όγκους που εμφανίζονται στα χείλη, τη γλώσσα, τα ούλα, το εσωτερικό των παρειών, το έδαφος του στόματος και τον ουρανίσκο. Επίσης σχετίζεται στενά με τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα, στο πίσω μέρος του στόματος και στις αμυγδαλές.

Τα Προειδοποιητικά Σημάδια

Τα περισσότερα από τα παρακάτω σημάδια οφείλονται σε αθώες αιτίες, όπως ένα τσίμπημα ή μια άφθα. Ο κανόνας όμως είναι απλός: ό,τι δεν έχει υποχωρήσει μέσα σε δύο εβδομάδες χρειάζεται εξέταση.

• Πληγή ή έλκος στο στόμα ή στα χείλη που δεν επουλώνεται.
• Λευκές κηλίδες (λευκοπλακία) ή κόκκινες κηλίδες (ερυθροπλακία) στη γλώσσα, τα ούλα ή το εσωτερικό των μάγουλων.
• Ογκίδιο, πάχυνση ή σκληρό σημείο στο στόμα ή στον λαιμό.
• Πόνος ή μούδιασμα στο στόμα, τη γλώσσα ή τα χείλη χωρίς εμφανή αιτία.
• Δυσκολία στη μάσηση, την κατάποση ή την κίνηση της γλώσσας ή της γνάθου.
• Αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στον λαιμό.
• Επίμονη βραχνάδα ή αλλαγή στη φωνή.
• Δόντια που χαλαρώνουν χωρίς προφανή λόγο.
• Οδοντοστοιχία που ξαφνικά δεν εφαρμόζει σωστά.
• Πόνος στο αυτί από τη μία πλευρά, χωρίς πρόβλημα στο ίδιο το αυτί.

Παράγοντες Κινδύνου

• Κάπνισμα σε κάθε μορφή, καθώς και μασώμενος καπνός.
• Αλκοόλ, ιδίως σε συνδυασμό με το κάπνισμα, που πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο.
• Λοίμωξη από τον ιό HPV, κυρίως για τον καρκίνο του στοματοφάρυγγα.
• Έκθεση στον ήλιο για τον καρκίνο των χειλιών, κάτι σημαντικό για όσους εργάζονται στο ύπαιθρο.
• Ηλικία άνω των 40 ετών, αν και εμφανίζεται και σε νεότερους.
• Εξασθενημένο ανοσοποιητικό και διατροφή φτωχή σε φρούτα και λαχανικά.

Ο καρκίνος του στόματος μπορεί να εμφανιστεί και σε ανθρώπους χωρίς κανέναν από αυτούς τους παράγοντες. Γι’ αυτό ο τακτικός έλεγχος αφορά όλους.

Η Αυτοεξέταση σε Ένα Λεπτό

Μία φορά τον μήνα, με καλό φωτισμό και έναν καθρέφτη, ελέγξτε:

• Τα χείλη, εξωτερικά και εσωτερικά.
• Τα ούλα και το εσωτερικό των μάγουλων.
• Τη γλώσσα από πάνω, από κάτω και στις πλευρές.
• Το έδαφος του στόματος και τον ουρανίσκο.
• Τον λαιμό, ψηλαφώντας απαλά για ογκίδια.

Αν φοράτε οδοντοστοιχία, αφαιρέστε τη πριν την αυτοεξέταση.

Ο Ρόλος του Οδοντιάτρου

Ο οδοντίατρος είναι συχνά ο πρώτος επαγγελματίας υγείας που μπορεί να εντοπίσει ύποπτες αλλοιώσεις, γιατί εξετάζει το στόμα τακτικά και από κοντά. Στη Dentaflex, κάθε έλεγχος δεν περιορίζεται στα δόντια. Εξετάζουμε τους μαλακούς ιστούς, τη γλώσσα και τον λαιμό. Αν εντοπίσουμε κάτι που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, σας εξηγούμε ήρεμα τι βλέπουμε και σας παραπέμπουμε στον κατάλληλο ειδικό.

Πρόληψη

• Διακοπή του καπνίσματος και περιορισμός του αλκοόλ.
• Αντηλιακό για τα χείλη όταν εκτίθεστε στον ήλιο.
• Διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά.
• Εμβολιασμός για τον HPV, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας.
• Τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι, ακόμα κι αν δεν έχετε κανένα ενόχλημα.

Τι Γίνεται αν ο Οδοντίατρος Βρει Κάτι Ύποπτο

Η ανακάλυψη μιας ύποπτης αλλοίωσης δεν σημαίνει διάγνωση καρκίνου. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για κάτι καλοήθες, όπως ερεθισμό από ένα αιχμηρό δόντι ή μια παλιά οδοντοστοιχία. Συχνά το πρώτο βήμα είναι να αφαιρεθεί η πιθανή αιτία ερεθισμού και να επανεξεταστεί η περιοχή σε δύο εβδομάδες.

Αν η αλλοίωση παραμένει, ο οδοντίατρος θα σας παραπέμψει σε στοματικό και γναθοπροσωπικό χειρουργό ή σε ειδικό στοματολόγο. Εκεί μπορεί να γίνει βιοψία, δηλαδή η λήψη ενός μικρού δείγματος ιστού με τοπική αναισθησία, που εξετάζεται στο μικροσκόπιο. Η βιοψία είναι η μόνη μέθοδος που μπορεί να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει τον καρκίνο.

Η Σημασία του Σταδίου

Ο καρκίνος του στόματος που εντοπίζεται σε αρχικό στάδιο, όταν είναι μικρός και δεν έχει εξαπλωθεί, έχει πολύ υψηλά ποσοστά επιτυχούς θεραπείας και η θεραπεία είναι συνήθως λιγότερο επεμβατική. Όταν εντοπίζεται αργά, η θεραπεία είναι πιο σύνθετη και μπορεί να επηρεάσει την ομιλία, την κατάποση και την εμφάνιση. Δυστυχώς, ένα μεγάλο ποσοστό των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο, κυρίως επειδή τα πρώτα σημάδια αγνοούνται.

Αυτό είναι και το πιο σημαντικό μήνυμα αυτού του άρθρου: ο χρόνος μετράει, και τα δύο λεπτά της αυτοεξέτασης ή μιας ερώτησης στον οδοντίατρο μπορούν να κάνουν όλη τη διαφορά.

Πρόληψη για Όσους Εργάζονται στον Ήλιο

Ψαράδες, αγρότες, οικοδόμοι, ναυτικοί και όσοι δουλεύουν στον τουρισμό περνούν πολλές ώρες στον ήλιο. Το κάτω χείλος είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένο. Σημάδια που χρειάζονται προσοχή είναι η ξηρότητα και το ξεφλούδισμα που δεν περνά, η απώλεια του καθαρού ορίου ανάμεσα στο χείλος και το δέρμα, και κρούστες που επανέρχονται. Ένα στικ χειλιών με αντηλιακό δείκτη και ένα καπέλο με γείσο είναι απλά μέτρα με μεγάλη αξία.

Μετά τη Θεραπεία

Όσοι έχουν υποβληθεί σε θεραπεία για καρκίνο της κεφαλής και του τραχήλου, ιδιαίτερα σε ακτινοθεραπεία, χρειάζονται ειδική οδοντιατρική φροντίδα. Η ακτινοθεραπεία μπορεί να προκαλέσει έντονη ξηροστομία και αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας, ενώ οι εξαγωγές στην περιοχή χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Η στενή συνεργασία του οδοντιάτρου με την ογκολογική ομάδα, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία, προστατεύει τόσο τα δόντια όσο και τη συνολική υγεία.

Συνηθισμένες Αθώες Αλλοιώσεις

Για να μην ανησυχείτε άσκοπα, καλό είναι να ξέρετε ότι στο στόμα εμφανίζονται συχνά αθώες αλλοιώσεις. Οι άφθες είναι μικρά, επώδυνα έλκη με λευκή βάση και κόκκινο περίγραμμα, που επουλώνονται μόνες τους σε μία με δύο εβδομάδες. Τα τσιμπήματα από το δάγκωμα του μάγουλου ή της γλώσσας κλείνουν σε λίγες μέρες. Ο επιχείλιος έρπης εμφανίζεται ως μικρές φουσκάλες στο χείλος και υποχωρεί σε περίπου δέκα μέρες.

Η βασική διαφορά είναι ο χρόνος. Οι αθώες αλλοιώσεις βελτιώνονται μέρα με τη μέρα. Αν κάτι δεν βελτιώνεται ή μεγαλώνει, ή αν δεν πονάει καθόλου αλλά παραμένει, χρειάζεται εξέταση. Αν δεν είστε σίγουροι, ρωτήστε. Καλύτερα ένας έλεγχος χωρίς λόγο παρά μια καθυστέρηση.

Τι να Πείτε στον Οδοντίατρο

Αν παρατηρήσατε κάτι, βοηθά να έχετε έτοιμες κάποιες πληροφορίες: πότε το προσέξατε πρώτη φορά, αν έχει αλλάξει μέγεθος ή χρώμα, αν πονάει ή ματώνει, και αν καπνίζετε ή πίνετε αλκοόλ. Μια φωτογραφία με το κινητό όταν το πρωτοείδατε είναι επίσης πολύ χρήσιμη για σύγκριση.

Μην Περιμένετε

Αν κάτι στο στόμα σας δεν έχει περάσει μέσα σε δύο εβδομάδες, μην το αφήσετε. Τις περισσότερες φορές θα αποδειχθεί κάτι αθώο, και θα έχετε την ησυχία σας. Αν δεν είναι, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά. Επικοινωνήστε με τη Dentaflex για έναν έλεγχο.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα του καρκίνου του στόματος;

Πληγή που δεν επουλώνεται, λευκές ή κόκκινες κηλίδες, ογκίδιο ή σκληρό σημείο και μούδιασμα χωρίς αιτία. Ό,τι διαρκεί πάνω από δύο εβδομάδες χρειάζεται εξέταση.

Πονάει ο καρκίνος του στόματος στην αρχή;

Συνήθως όχι. Στα αρχικά στάδια είναι συχνά ανώδυνος, γι’ αυτό η αυτοεξέταση και οι τακτικοί έλεγχοι είναι τόσο σημαντικοί.

Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Οι καπνιστές, όσοι καταναλώνουν συχνά αλκοόλ, ιδίως σε συνδυασμό με κάπνισμα, όσοι έχουν λοίμωξη HPV και όσοι εκτίθενται πολύ στον ήλιο, για τα χείλη.

Μπορεί ο οδοντίατρος να εντοπίσει καρκίνο του στόματος;

Ναι. Σε κάθε έλεγχο ο οδοντίατρος εξετάζει τους μαλακούς ιστούς και μπορεί να εντοπίσει ύποπτες αλλοιώσεις, παραπέμποντας σε ειδικό για περαιτέρω διερεύνηση.

Τι είναι η βιοψία στο στόμα;

Είναι η λήψη ενός μικρού δείγματος ιστού με τοπική αναισθησία, που εξετάζεται στο μικροσκόπιο. Είναι η μόνη μέθοδος που επιβεβαιώνει ή αποκλείει τον καρκίνο.

Θεραπεύεται ο καρκίνος του στόματος;

Όταν εντοπίζεται σε αρχικό στάδιο, τα ποσοστά επιτυχούς θεραπείας είναι πολύ υψηλά. Γι’ αυτό η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική.